على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3377

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

البعير و ما ادرى من مطربه . مطر ( metr ) ا . پ . ر . متر . مطر ( motr ) ا . ع . خوى و عادت ، و خوشهء ارزن . مطر ( matar ) ا . ع . باران . ج : امطار . و از اعلام است . مطر ( mater ) ص . ع . يوم مطر : روز با باران . مطر ( moterr ) ا - ص . ع . غضب علينا غضبأ مطرا : خشم گرفت بر ما خشم بىجا و خشم نابايست . و جاء فلان مطرا : آمد فلان خرامان . و نيز مطر : نام اسبى . مطرا ( motarr ) ص . ع . العود المطرا : چوب پروردهء در بوى خوش كه بدان بخور كنند . و نيز مطرا : تازه و تازه - كرده شده . مطرا ( motarr ) ص . پ . مأخوذ از تازى - مصفا . و آبدار و پرداخت شده . مطراب ( metr b ) و مطرابة ( metr bat ) ص . ع . رجل مطراب : مرد طربناك . و كذا : رجل مطرابة . و امراة مطراب : زن طربناك . و كذلك : امرأة مطرابة . مطراة ( motarr t ) ص . ع . غسلة مطراة : دست شستنى پروردهء در بوى خوش . مطراق ( metr q ) ا . ع . پيرو چيزى . و مانند و نظير چيزى . يق : هذا مطراق هذا . ج : مطاريق . مطراق ( metr q ) ا . پ . مأخوذ از تازى - پتك و چكش . و مطرقه . مطراگر ( motarr - gar ) ا . پ . كسى كه پارچه‌ها را پرداخت مىكند . و آنكه كاغذ را مهره مىنمايد . مطران ( matr n ) و ( metr n ) ا . ع . مطران النصارى : بزرگ و مهتر ترسايان . و كذلك : مطران النصارى . ج : مطارنة . مطرب ( matrab ) و مطربة ( matra - ) ( bat ) ا . ع . راه تنك و متفرق . و راه كوچك كه بشارع پيوسته باشد . ج : مطارب . الحديث : لعن الله من غير المطربة . مطرب ( motreb ) ص . ع . آنكه سرودى گويد و كسى را در طرب مىآورد . مطرب ( motreb ) ا . پ . مأخوذ از تازى - اهل طرب و مغنى و آوازخوان . و ساز زن . و رقاص . مطربى ( motrebi ) ا . پ . مأخوذ از تازى - آوازخوانى و سرودگويى و مغنىگرى و ساززنى . و رقاصى . مطرة ( matrat ) و ( materet ) ا . ع . خوى و عادت . مطرة ( matarat ) ا . ع . واحد مطر يعنى يك باران . و خيك . و ميانهء حوض . مطرة ( materat ) ص . ع . امراة مطرة : زن لازم گيرندهء مسواك و غسل و پاكى . مطرة ( moterrat ) ا . ع . خوى و عادت . مطرح ( matrah ) ا . ع . جاى انداختن . ج : مطارح . مطرح ( matrah ) ا . پ . مأخوذ از تازى - جاى و مقام و محل . و جاى نهادن چيزى و جاى طرح چيزى . و جاى رسد چيزى . و كيسه . و خريطه‌اى كه صياد صيد را گرفته در آن نگاهدارد . مطرح ( metrah ) ص . ع . رمح مطرح : نيزهء دراز . و طرف مطرح : چشم دوربين . و فحل مطرح : گشنى كه موقع منى آن دور باشد از رحم ماده . مطرح ( motreh ) ص . ع . آنكه مىافگند و دور مىگرداند . مطرح ( motarrah ) ص . ع . افگنده شده و دور كرده شده . و بناى طويل و دراز . مطرح ( motarrah ) ا . ع . از اعلام است . مطرخم ( motraxemm ) ص . ع . بر پهلو خوابيده . و پر خشم . و متكبر . و شاب مطرخم : جوان نيكو بدن تمام اندام . مطرد ( metrad ) ا . ع . نيزهء خرد كه بدان شكار كنند . مطرد ( mottared ) ص . ع . جدول مطرد : جوى راست روان . مطرد ( motarrad ) ص . ع . روز دراز . و رانده شده . مطردة ( matradat ) ا . ع . سبب راندن . مطردة ( matradat ) و ( metradat ) ا . ع . ميانهء راه . مطردة ( metradat ) ا . ع . لته پارهء تركه بدان تنور را پاك كنند . مطرز ( motarraz ) ص . ع . جامهء با طراز و نگار . مطرز ( motarrez ) ص . ع . آن كه جامهء با طراز و نگار مىسازد . مطرف ( metraf ) ا . پ . مأخوذ از تازى - حجاب و پرده . مطرف ( metraf ) و ( motraf ) ا . ع . چادر خز چهار گوشهء نگارين . ج : مطارف . مطرف ( motraf ) ا . ع . فعلته فى مطرف الايام : آن كار را در روزهاى تازه گذشته كردم . مطرف ( motref ) ا . ع . مال نو . مطرف ( motref ) ص . ع . بلد مطرف :